Ülkemizdeki 30 büyükşehirden biri olan Adana’nın 15 ilçesiyle birlikte 16 belediyesi vardır. 14.030 km² yüz ölçümü ve 831 mahallesinde 2.283.609 hemşehrimiz yaşamaktadır. Ülkemizde pek bilinmese de Adana’nın Akdeniz’e 160 km kıyısı vardır. Adana, 2025 yılı verilerine göre Türkiye'nin en kalabalık yedinci ilidir. Geçmiş yıllara baktığımızda, 1990 yılında 4’üncü il iken, 2000'li yıllardan sonra özellikle verdiği göç sebebiyle 7’nci sıraya gerilemiştir. 2030 yılında ise 10’uncu sıraya kadar düşeceği tahmin edilmektedir.

Adanamızın nüfus olarak gerilemesinde Osmaniye’nin ayrı bir il olmasının önemli bir etkisi olsa da esas itibariyle Türkiye ekonomisinde 4-5’inci sıralardan 10’uncu sıraya kadar gerilemesi daha büyük bir etkendir. Bugün itibariyle yeniden 8’inci sıraya yükselen ilimizin daha yukarılara çıkması için potansiyeli yüksektir. Yaşanabilir şehirler sıralamasında ise 21’inci sırada yer alan Adana’mız birçok kriterde ilk 10’un içindedir.

Yeşilçam filmlerine konu olan Adanamızın bereketli toprakları, güçlü sanayi potansiyeli ve köklü kültürüyle Türkiye’nin en önemli şehirlerinden biri olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Ancak ne yazık ki bu potansiyelin tamamını hayata geçirebildiğimizi söyleyemeyiz. Adana’ya biraz daha yakından baktığımızda, büyümenin getirdiği fırsatların yanında biriken sorunların da günden güne büyüdüğü ve daha görünür hale geldiğini açıkça söyleyebiliriz.

Şehrin artık kronik hale gelen problemlerinden biri işsizliktir diyebiliriz. Özellikle genç nüfus arasında yaygın olan işsizliği, yalnızca ekonomik bir mesele olarak değil; aynı zamanda sosyal sorunların da tetikleyicisi olarak değerlendirilmelidir. Adana gibi tarım ve sanayi açısından güçlü bir şehirde bu durumun yaşanması, aslında özellikle insan kaynağının yeterince etkin ve verimli kullanılmadığını gösteriyor. Bir yanda gençler iş ararken, sanayi sektörü de eleman bulmakta zorlandığını söylüyor.

Çözüm olarak bir an evvel ve öncelikle katma değeri yüksek mal ve hizmet üretime geçilmelidir. Tarımda modern teknoloji ve tekniklerin yaygın olarak kullanılması, sanayide ise yüksek teknoloji odaklı yatırımların hem talep hem de teşvik edilmesi gerekir. Ayrıca yerel yönetimler, sanayi ve üniversiteler arasındaki iş birliklerinin artırılması gerekmektedir. Hükümetin de artık 12 yıllık mecburi eğitimden ivedilikle vazgeçmesi; teknik ve endüstri meslek liseleri ile meslek yüksek okullarına ağırlık verilmesi acil ihtiyaç haline gelmiştir.

Adanamızın temel ve en önemli probleminin plansız kentleşme olduğunu söyleyebiliriz. Adana’nın bazı bölgelerinde çarpık yapılaşma ve yetersiz altyapının hâlâ ciddi bir sorun olduğu bilinmektedir. Bu durum hem şehir estetiğini bozmakta hem de deprem ve sel gibi doğal afetler karşısında büyük risk oluşturmaktadır. Kentsel dönüşüm projeleri burada kaçınılmaz bir ihtiyaç olarak karşımıza çıkmakta, ancak bu dönüşümün yalnızca binaları yenilemekle sınırlı kalmaması gerekmektedir. Ulaşım ve diğer altyapı bileşenleri ile sosyal donatı alanlarının birlikte planlanarak belediye öncülüğünde yapılmalıdır. Bu konu kâr amacı güden müteahhitlerin izan ve insafına bırakılmayacak kadar önemlidir. Mahalle sakinleri ve gerekirse hükümet bu konuya mutlaka dâhil olmalıdır. Aksi halde, sorunları bir yerden başka bir yere taşımaktan öteye geçilemez.

Adanalının yaz aylarında kavurucu sıcaklarla mücadele ettiği de (Güneşe tüfekle ateş etmek de dâhil) bilinen diğer bir gerçektir. Bu durum, özellikle betonlaşmanın yoğun olduğu bölgelerde yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürmektedir. Şehirleşmenin yoğun olduğu yerlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme projeleri ve sürdürülebilir şehircilik uygulamaları ile daha kaliteli bir yaz hayatı Adanalı hemşehrilerimize sunulabilinir. Ayrıca son yıllarda önemli ölçüde aksatılan sivrisinekle mücadele konusu aynı zamanda bir halk sağlığı sorunu olması sebebiyle gerek belediyelerce gerekse de sağlık müdürlüğünce zamanında ve etkili bir şekilde mücadele edilmelidir.

Yaylalara giderek Çukurova’nın sıcağından uzaklaşan hemşehrilerimiz ve oradaki ilçe belediyeleri de yerel hizmetler konusunda sıkıntı çekmektedirler. Adana’da uzun yıllardır Büyükşehir Belediyesi ve merkezdeki ilçe belediyeleri çeşitli araç ve ekipman takviyesi ile bu belediyelere yardımcı oluyorlar ama yeterli değil. Bu konu yaz nüfusu kış nüfusuna göre bir-iki-üç kat artan beldeler konusunda hükümetin kalıcı bir çözüm üretmesi gerekmektedir.

“Bereketli Topraklar” diyarı Adana, kültürel zenginliği yüksek bir şehir olmasına rağmen bu potansiyelin yeterince değerlendirildiğini söyleyemeyiz. Sanat, spor ve kültür alanında yapılacak yatırımlar hem şehirdeki yaşam kalitesini artıracak hem de Adana’nın marka değerine katkı sağlayacaktır.

Adana’mız bağrından çıkardığı ses ve sinema sanatçıları ile edebiyatçılarının da önemli katkılarıyla tanıtım konusunda önemli bir avantaja sahiptir. Sinema ve gastronomi festivalleri turizm adına önemli organizasyonlar olmakla birlikte yeterli olmadığı ortadadır. Deniz, dağ, sağlık ve kültür turizmi konularında ve özellikle yabancı turisti ilimize çekecek şekilde çalışmalar yapılmalı ve bu konulardaki potansiyelimiz hayata geçirilmelidir.

Sonuç olarak Adana, sorunları olan ama aynı zamanda büyük fırsatlar barındıran bir şehir. Önemli olan bu sorunları doğru tespit edip, kısa vadeli çözümler yerine uzun vadeli ve sürdürülebilir politikalar geliştirebilmek. Yerel yönetimlerin, hükümetin ve en önemlisi Adanalı hemşehrilerimizin ortak akılla hareket etmesi halinde, güzel ilimizin potansiyelini gerçeğe dönüştürmek hiç de zor olmayacaktır. Çünkü Adana, doğru planlandığında sadece Türkiye’nin değil, bölgenin de parlayan yıldızlarından biri olmaya adaydır.